Hukuki tercüme

Hukuki tercüme, kanunlara dayanan hak ve yükümlülükleri düzenleyen sözleşme, mahkeme kararı, vekâletname, dava dilekçesi ve mevzuat metinlerinin kaynak dilden hedef dile aktarılmasıdır. Bu işlemde her hukuk sisteminin kendine özgü kavramları ve resmî yazışma kuralları dikkate alınır. Mahkemeler, noterler, bakanlıklar, ticaret sicil müdürlükleri ve yabancı ülke temsilcilikleri işlem yapabilmek için belgelerin kaynak metne sadık kalarak çevrilmesini şart koşar. Tuna Tercüme dil hizmetleri kapsamında bireysel başvurularınız ve ticari işlemleriniz için hukuki metin çevirisi desteği alabilirsiniz.

Hukuki tercüme hizmetine kimlerin ihtiyacı olur?

Yurt dışı ile iş yapan şirketler, sınır ötesi ortaklık kurarken veya yabancı tedarikçilerle anlaşırken sözleşme ve şirket evraklarını çevirtir. Uluslararası ticaret hukuku kapsamında hazırlanan gizlilik anlaşmaları, distribütörlük metinleri ve genel kurul kararları iki tarafın da hukuki güvenliği için kendi dillerinde incelenir.

Yabancı bir ülkede dava açan, davaya müdahil olan veya Türkiye’deki bir mahkemede yabancı dilde delil sunan kişiler ile avukatlar bu hizmetten yararlanır. Yabancı mahkemelerden alınan boşanma, velayet veya alacak kararlarının Türkiye’de tanıma ve tenfiz işlemlerine konu edilmesi için Türkçe tercüme zorunludur.

Yurt dışında çalışma, oturum, vatandaşlık veya mülk edinme başvurusu yapan bireyler de resmî makamların istediği hukuki belgeleri hedef dile tercüme ettirir. Miras taksimi, uluslararası aile hukuku işlemleri ve yurt dışı temsil yetkisi devirleri de bu kapsamda yürütülür.

Hangi belge ve metinler bu alana girer?

Hukuki çeviri alanı, yargı makamlarının düzenlediği belgelerden özel hukuk kişileri arasındaki sözleşmelere kadar geniş bir metin grubunu kapsar. Belgenin niteliğine göre resmî onay gereksinimi değişse de tüm metinlerde terminoloji tutarlılığı aranır. Bu alana giren başlıca metin grupları şunlardır:

• Yargı ve dava belgeleri: Mahkeme kararları, gerekçeli kararlar, dava dilekçeleri, savunma metinleri, bilirkişi raporları, duruşma tutanakları, tebligatlar ve adli sicil kayıtları.
• Noterlik ve temsil belgeleri: Genel veya özel düzenleme şeklinde hazırlanan vekâletnameler, muvafakatnameler, taahhütnameler, imza sirküleri ve beyannameler.
• Ticaret ve şirketler hukuku metinleri: Şirket ana sözleşmeleri, ticaret sicil gazetesi kayıtları, ortaklık ve pay devri anlaşmaları, hizmet alım sözleşmeleri ve ihale şartnameleri.
• Mevzuat ve düzenleyici metinler: Kanunlar, yönetmelikler, tebliğler, uluslararası sözleşmeler, kişisel verilerin korunması metinleri ve uyum politikaları.

Hukuki belgelerde tercüme ve onay süreci nasıl işler?

Resmî kurumlara sunulacak hukuki belgelerin çevirisini yeminli tercüman çalışma esasları çerçevesinde noterlikte yemin zaptı bulunan çevirmenler yapar. Tercüman, kaynak belgedeki mühür, imza, tarih ve madde numaralarını eksiksiz olarak hedef dile aktarır ve çıktıyı imzalar. Bilgi amaçlı okunacak iç yazışmalar veya taslak sözleşmeler ise noter onayı olmadan teslim alınabilir.

Belge resmî bir makama verilecekse yeminli tercümanın imzaladığı metin ilgili noterliğe götürülür. Noter, yeminli tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşüp tarihleyerek, imzalayarak ve mühürleyerek çevirme işlemini tamamlar. Tercüme bürosu noter onayı veya apostil vermez; bu işlemler yalnızca yetkili resmî makamlarca yapılır.

Çevirisi tamamlanan belgenin Türkiye içinde mi yoksa başka bir ülkede mi kullanılacağı sonraki onay adımlarını belirler. Türkiye’deki bir mahkemeye veya kuruma sunulacak noter onaylı tercümeye ayrıca apostil alınması gerekmez. Yurt dışında kullanılacak belgeler için ise hedef ülkenin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere göre tasdik zinciri uygulanır.

Yurt dışı ve yurt içi kullanımda tasdik kuralları nelerdir?

Türkiye, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır ve belgenin gideceği ülkenin bu sözleşmeye taraf olup olmadığını Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı (HCCH) güncel listesinden kontrol etmeniz gerekir. Hedef ülke sözleşmeye tarafsa noter onaylı tercüme veya vekâletname gibi noterlik işlemleri için herhangi bir il ya da ilçenin valiliği veya kaymakamlığından apostil şerhi alınır.

Mahkeme kararı veya adli sicil kaydı gibi adli belgelerin aslına apostil şerhini adalet komisyonu başkanlığı verir. Ancak bu adli belgelerin noter onaylı tercümesine apostil şerhi konulacaksa yetkili makam yine valilik veya kaymakamlıktır. Apostil şerhi taşıyan bir belge Dışişleri Bakanlığınca ayrıca tasdik edilmez.

Belgenin kullanılacağı ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse işlem sırası değişir. Hedef ülke istiyorsa belge önce hedef dile yeminli tercüman tarafından çevrilip noterde onaylanır, ardından valilik veya kaymakamlık onayı alınır. Daha sonra Ankara’da bulunan ve randevuyla çalışan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi tasdiki ve son olarak hedef ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdiki tamamlanır.

Yabancı bir ülkede düzenlenmiş mahkeme kararı veya vekâletname Türkiye’de kullanılacaksa onay süreci belge henüz yurt dışındayken başlar. Önce belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamından apostil alınır; ülke Lahey’e taraf değilse o ülkenin makamları ve Türk temsilciliği ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Dışişleri veya valilik onayı yolu izlenir. Belge Türkiye’de Türkçeye çevrilip noterde onaylanır; yabancı mahkeme kararının hüküm doğurması için ayrıca tanıma veya tenfiz (Türk nüfus kaydındaki boşanmada 27/A idari tescil) gerekir.

Tercüme başvurusu öncesi hazırlık adımları

Hukuki metinlerin çeviri sürecine başlamadan önce belgenin sunulacağı mahkemenin, kurumsal birimin veya dış temsilciliğin güncel şartlarını öğrenmeniz işlem tekrarını önler. Büyükelçilikler ve vize başvuru merkezleri belge listelerini değiştirebildiği için başvurudan önce ilgili temsilciliğin güncel listesini kontrol etmelisiniz. Elinizdeki evrakları tercüme teklif ve sipariş adımları üzerinden ileterek inceleme başlatabilirsiniz.

Başvuru sırasında belgenin aslı veya okunaklı görüntüsü, hedef dil bilgisi ve özel adların resmî kimlik veya ticaret sicil kayıtlarındaki yazılışı paylaşılır. Şirket sözleşmelerinde daha önce kullanılan kurumsal terim listeleri varsa bunların çeviri öncesinde teslim edilmesi metin bütünlüğünü korur.