Teknik tercüme

Teknik tercüme; mühendislik, üretim, bilişim, enerji, inşaat ve savunma gibi alanlarda üretilen belge ve metinlerin, kaynak dildeki teknik anlamı korunarak hedef dile aktarılmasıdır. Bu çalışmada temel amaç, cihazların kurulumunu, yazılımların işleyişini veya projelerin teknik şartlarını anlatan ifadelerin hedef dilde de aynı netlikte anlaşılmasını sağlamaktır. Genel metinlerden farklı olarak teknik belgelerde her terimin sektörel bir karşılığı bulunur ve bu karşılıkların metin boyunca tutarlı biçimde kullanılması gerekir.

Teknik tercüme kapsamına hangi belgeler girer?

Sanayi kuruluşları, ithalat ve ihracat firmaları, mühendislik büroları ve Ar-Ge merkezleri günlük operasyonlarında çok sayıda teknik doküman üretir veya yurt dışından temin eder. Üretilen bir makinenin yurt dışına satılması ya da ithal edilen bir ekipmanın fabrika sahasında kurulması aşamasında bu dokümanların hedef dile çevrilmesi zorunluluk taşır. Başlıca teknik metin türleri şunlardır:

• Kullanım ve bakım kılavuzları: Makine, elektronik cihaz ve endüstriyel ekipmanların kurulum, işletim, arıza tespiti ve periyodik bakım süreçlerini anlatan rehberler.
• Teknik şartnameler ve ihale dosyaları: Kamu veya özel sektör projelerinde kullanılacak malzeme, ekipman ve mühendislik standartlarını tanımlayan dokümanlar.
• Ürün katalogları ve teknik veri sayfaları: Kimyasal maddelerin güvenlik bilgi formları, bileşen listeleri, malzeme analiz raporları ve ürün broşürleri.
• Mühendislik projeleri ve çizimler: Mimari planlar, elektrik devre şemaları, montaj resimleri ve üretim akış diyagramlarında yer alan metin kutuları ile açıklamalar.
• Patent tarifnameleri ve uygunluk belgeleri: Buluşların teknik detaylarını açıklayan patent başvuruları, test raporları ve uygunluk beyanları.

Kimler teknik tercüme hizmetine ihtiyaç duyar?

Üretim yapan fabrikalar, yurt dışı ihalelere katılan inşaat ve taahhüt firmaları, tıbbi cihaz veya endüstriyel makine ithalatçıları bu hizmetten düzenli olarak yararlanır. İthal edilen bir ürünün iç piyasaya sunulabilmesi için güvenlik uyarılarının ve kullanım talimatlarının Türkçeye çevrilmesi yasal bir gerekliliktir. Aynı şekilde ihracat yapan üreticiler de hedef ülkenin mevzuatına uyum sağlamak amacıyla ürün dokümanlarını alıcı ülkenin diline tercüme ettirir.

Uluslararası projelerde çalışan mühendislik ekipleri, yabancı ortaklarla yürütülen saha çalışmalarında ortak bir teknik dil oluşturmak için proje raporlarını ve hesaplama tablolarını çevirtir. Farklı belge türlerinde sunduğumuz yeminli tercüme hizmetlerimiz sayesinde hem saha içi bilgilendirme metinlerinizi hem de resmî makamlara sunulacak teknik evraklarınızı hazırlatabilirsiniz.

Teknik metinlerde tercüme süreci nasıl işler?

Teknik bir dosyanın çevirisi, yalnızca cümlelerin başka bir dile aktarılmasından ibaret değildir; metnin içindeki ölçü birimlerinin, kısaltmaların, parça kodlarının ve tablo yapılarının korunması gerekir. Süreç, kaynak dosyaların incelenmesi ve proje kapsamının belirlenmesiyle başlar. Düzenlenebilir metin dosyaları, tablolar veya çizim formatındaki belgeler incelendikten sonra kurumsal teklif ve sipariş adımları doğrultusunda çalışma planı oluşturulur.

Terim tutarlılığı ve referans doküman kullanımı

Her sektörün, hatta her üretici firmanın kendine özgü bir parça ve sistem adlandırma düzeni vardır. Çeviriye başlamadan önce varsa firmanızın daha önce kullandığı terim listeleri, eski katalogları veya referans metinleri talep edilir. Bu sayede yeni çevrilen bir kılavuzdaki parça adları, cihazın üzerindeki etiketlerle veya yazılım arayüzündeki komutlarla birebir örtüşür. Dosyalarınızı göndermeden önce hangi bilgileri paylaşmanız gerektiğini öğrenmek için tercüme teklifi hazırlama rehberi sayfasındaki kontrol listesini inceleyebilirsiniz.

Biçimsel kontrol ve teslimat

Teknik metinlerde diyagramlar, parça numaraları, uyarı simgeleri ve tablolar metinle bütünlük oluşturur. Çeviri tamamlandıktan sonra yapılan son okumada sayısal değerlerin, birim dönüştürmelerinin, tablo satırlarının ve şekil alt yazılarının kaynak dosyayla uyumu kontrol edilir. Müşterinin talebine göre metin, kaynak dosyanın sayfa düzenine uygun biçimde teslim edilir.

Teknik belgelerde yeminli tercüme ve resmî onay gerekir mi?

Fabrika içinde, şantiyede veya teknik servis eğitimlerinde kullanılacak kılavuz ve kataloglar için genellikle imzasız, standart tercüme yeterlidir. Ancak teknik şartnameler, test raporları, uygunluk beyanları veya patent dosyaları bir kamu ihalesine, bakanlığa ya da gümrük idaresine sunulacaksa belgenin yeminli tercüman tarafından çevrilip imzalanması istenebilir.

Kurumun talebine göre yeminli tercümanın imzaladığı bu belgelere noter onayı da alınabilir. Tercümeyi yeminli tercüman yapar ve imzalar; noter ise tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar. Tercüme bürosu noter onayı veya apostil vermez; bu onaylar ilgili resmî makamlarca düzenlenir.

Noter onaylı bir teknik tercüme yurt dışında, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf bir ülkede kullanılacaksa belgeye valilik veya kaymakamlıktan apostil şerhi alınır. Eğer işleminizde mahkeme kararı gibi bir adli belgenin aslı yer alıyorsa, adli belgenin aslına apostili adalet komisyonu başkanlığı verir; ancak adli belgenin noter onaylı tercümesi için apostil makamı yine valilik veya kaymakamlıktır. Türkiye içindeki kurumlara sunulacak noter onaylı tercümeler için ise ayrıca apostil gerekmez. Yabancı bir ülkede özel bir kuruluşça düzenlenmiş teknik sertifika veya rapor Türkiye’de resmî bir kuruma verilecekse, apostil belgenin aslına değil o ülkede yapılan resmî onaya (ör. yerel noter onayı) konur; Lahey dışı ülkelerde tasdik zinciri uygulanır, ardından Türkçe tercümeye noter onayı alınır.