Ticari tercüme

Ticari tercüme, şirketlerin yurt içi ve yurt dışı faaliyetlerinde kullandığı kurumsal evrakların, dış ticaret belgelerinin, finansal tabloların ve iş yazışmalarının kaynak dilden hedef dile çevrilmesidir. İhracat ve ithalat yapan firmalar, yabancı ortaklı şirketler, şube açılışı yapan girişimciler ve uluslararası ihalelere katılan kurumlar ticari faaliyetlerini yürütmek için bu hizmete ihtiyaç duyar. Tuna Tercüme tarafından sunulan yeminli tercüme hizmetlerimiz kapsamında şirket belgeleriniz, ilgili ticaret ve hukuk terminolojisine uygun biçimde çevrilir.

Ticari tercüme kapsamına hangi belge grupları girer?

Şirketlerin sınır ötesi işlemlerinde veya Türkiye’deki yabancı sermayeli ortaklık süreçlerinde farklı nitelikte birçok belge kullanılır. Bu belgeler kullanım amacına göre dört ana grupta toplanır:

• Kurumsal sicil ve kuruluş evrakları: Ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi, oda kayıt sureti, imza sirküleri, şirket ana sözleşmesi, yönetim kurulu kararları ve ticari vekâletname metinleri bu gruba girer. Yurt dışında şube açarken, banka hesabı tanımlarken veya yabancı bir şirketin Türkiye’deki tescil işlemlerini yaparken bu evrakların yeminli tercümesi istenir.
• Dış ticaret ve gümrük belgeleri: İhracat ve ithalat operasyonlarında kullanılan ticari fatura, proforma fatura, çeki listesi, konşimento, menşe şahadetnamesi, dolaşım belgeleri ve gümrük beyannameleri dış ticaret grubunu oluşturur. Gümrük müdürlükleri ve dış ticaret bankaları, eşyanın tanımı ile teslim şekillerinin orijinal belgeyle birebir uyumlu olmasına dikkat eder.
• Finansal raporlar ve denetim metinleri: Bilanço, gelir tablosu, mizan, bağımsız denetim raporları, vergi levhası ve banka referans mektupları şirketin mali durumunu gösteren belgelerdir. Uluslararası kredi başvurularında, yatırımcı görüşmelerinde ve yurt dışı ihale yeterlilik dosyalarında finansal verilerin tutarlı çevrilmesi gerekir.
• Ticari sözleşmeler ve iş yazışmaları: Distribütörlük, bayilik, gizlilik, tedarik ve hizmet alım sözleşmeleri ile kurumsal teklif mektupları ve iş e-postaları şirketler arası hak ve yükümlülükleri belirler.

Kimler ticari tercüme hizmetine ihtiyaç duyar?

Yurt dışına mal veya hizmet satan ihracatçı şirketler, gümrükleme ve tahsilat süreçlerinde yabancı dilde belge sunar. İthalat yapan firmalar ise yurt dışından gelen fatura, teknik şartname ve uygunluk belgelerini Türk makamlarına ibraz etmek için Türkçeye çevirtir.

Yabancı yatırımcılarla ortaklık kuran, şirket birleşmesi gerçekleştiren veya yurt dışında irtibat bürosu açan işletmeler kurumsal sicil evraklarını hedef ülkenin dilinde hazırlar. Ayrıca uluslararası fuarlara katılan, yabancı finans kuruluşlarından kredi talep eden veya yurt dışı kamu ihalelerine dosya sunan firmalar da mali ve idari belgelerinin tercümesine gereksinim duyar.

Ticari belgelerde tercüme süreci nasıl işler?

Ticari metinlerin çevirisi, belgenin kullanılacağı kurumun taleplerine ve terminolojik yapısına göre planlanır. Göndereceğiniz dosyaların nasıl değerlendirildiğini öğrenmek için kurumsal sipariş ve işleyiş adımlarını inceleyebilirsiniz. Süreç şu aşamalardan oluşur:

1. Belge incelemesi ve hazırlık: Çevrilecek evrakların kaynak ve hedef dili, kullanım yeri ve resmî onay gereksinimi belirlenir. Belgelerinizi iletmeden önce fiyat teklifi alma rehberini okuyarak hangi bilgileri paylaşmanız gerektiğini görebilirsiniz.
2. Terminoloji kontrolü ve çeviri: Belgeleriniz, ticaret hukuku, muhasebe veya dış ticaret terminolojisine hâkim tercümanlar tarafından çevrilir. Şirketinizin daha önce kullandığı özel terim listeleri veya kurumsal unvan tercihleri varsa çeviri aşamasında bu standartlar korunur.
3. Sayısal veri ve son okuma kontrolü: Fatura tutarları, bilanço kalemleri, GTİP kodları, tarihler, vergi numaraları ve şirket unvanları kaynak belgeyle karşılaştırılır.
4. Teslim ve imza: Yeminli tercüme talep ettiyseniz metin, ilgili dilde noter yemin zabıtlı tercüman tarafından imzalanıp kaşelenerek basılı olarak hazırlanır. Yalnız bilgi amaçlı kullanılacak iç yazışma ve taslak metinler ise dijital ortamda teslim edilir.

Yeminli tercüme, noter onayı ve apostil işlemleri

Her ticari belge için aynı onay zinciri gerekmez. Şirket içi değerlendirme raporları, elektronik posta yazışmaları veya taslak sözleşmeler çoğunlukla onaysız tercüme olarak kullanılır. Buna karşılık bankalara, ticaret sicil müdürlüklerine, gümrük idarelerine veya yurt dışındaki resmî makamlara sunulacak evraklarda resmî onay şartı aranır.

Resmî işlemlerde tercümeyi, bir noterlikte yemin ederek kaydolmuş yeminli tercüman yapar ve imzalar. Tercüme bürosu noter onayı veya apostil vermez; noter onayını, yeminli tercümanın yemin tutanağının bulunduğu noterlik verir. Noter, belgede yeminli tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar.

Türkiye’de kullanılacak noter onaylı bir tercümeye ayrıca apostil alınmasına gerek yoktur. Belge yurt dışında kullanılacaksa ve hedef ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa apostil şerhi gerekir. Hedef ülkenin sözleşmeye taraf olup olmadığını Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı (HCCH) tarafından yayımlanan güncel taraf listesinden kontrol edebilirsiniz.

Türkiye’de düzenlenen idari belgeler ve noter onaylı tercümeler için apostil makamı valilik veya kaymakamlıktır; noterlik işlemlerinde herhangi bir il veya ilçenin valiliği ya da kaymakamlığı bu onayı verebilir. Şirket davalarına ilişkin mahkeme kararı ya da adli sicil kaydı gibi adli belgelerin aslı için apostil makamı ise adalet komisyonu başkanlığıdır; ancak adli belgenin noter onaylı tercümesine apostil alınacaksa işlem yine valilik veya kaymakamlıkta yapılır.

Belgenin kullanılacağı ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse, yeminli tercüme ve noter onayından sonra sırasıyla valilik veya kaymakamlık onayı, Ankara’da randevuyla çalışan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi tasdiki ve hedef ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdiki alınır. Yurt dışında düzenlenmiş bir ticari belgeyi Türkiye’de kullanacaksanız, şirket kararı gibi özel belgeler önce orada noterce onaylanır ve apostil bu onaya konur; Lahey dışı ülkede o ülke makamları ile oradaki Türk temsilciliği ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Dışişleri veya valilik yolu izlenir, ardından gerekirse noter onaylı Türkçe tercüme yapılır.