Apostil ve konsolosluk tasdiki

Apostil ve konsolosluk tasdiki, bir ülkede düzenlenen resmî belgenin ve tercümesinin başka bir ülkedeki kurumlar önünde geçerli sayılmasını sağlayan resmî onay süreçleridir. Yurt dışında eğitim, çalışma, oturum, evlilik, şirket kurma veya dava takibi gibi işlemler yürüten kişilerin ve kurumların bu onaylara ihtiyacı olur. Belgenin gideceği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa apostil şerhi alınır; taraf değilse Dışişleri Bakanlığı ve ilgili ülkenin dış temsilciliği üzerinden konsolosluk tasdiki yapılır.

Hangi belgeler ve metinler bu alana girer?

Sınır ötesi işlemlerde resmî makamlara sunulacak her türlü belgenin tercümesi bu hizmet alanına dâhildir. Başvuru sahibinin işlem amacına göre hem bireysel hem de kurumsal evraklar yeminli tercüme ve tasdik sürecinden geçer.

• Kişisel ve nüfus belgeleri: Doğum belgesi, nüfus kayıt örneği, evlenme ehliyet belgesi, aile cüzdanı ve bekârlık belgesi.
• Eğitim belgeleri: Diploma, transkript, öğrenci belgesi, mezuniyet belgesi ve denklik evrakları.
• Adli ve hukuki belgeler: Mahkeme kararları, boşanma ilamları, adli sicil kaydı ve vekâletname metinleri.
• Ticari ve kurumsal belgeler: Ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi, imza sirküleri, vergi levhası, bilanço ve sözleşmeler.

Büyükelçilikler, konsolosluklar ve vize başvuru merkezleri talep ettikleri belge listelerini zaman içinde değiştirebilir. İşleme başlamadan önce belgenizi sunacağınız temsilciliğin veya yabancı kurumun güncel evrak listesini kontrol etmeniz gerekir. Hazırladığınız evrakların çevirisi için Ankara Kızılay tercüme büromuzdan belge türüne uygun dil desteği alabilirsiniz.

Tercüme, noter onayı ve apostil süreci nasıl işler?

Türkiye’de düzenlenen bir belgenin yurt dışında kullanılabilmesi için önce hedef dile çevrilmesi gerekir. Çeviri işlemini, bir noterlikte yemin zaptı bulunan tercüman yapar. Bu aşamada yeminli tercüman imzalı çeviri hazırlanır ve tercüman tarafından imzalanır. Tercüme bürosu yalnız çeviri hizmetini sunar; noter onayı, apostil veya konsolosluk tasdiki vermez.

İmzalanan çeviri metni, tercümanın kayıtlı olduğu notere götürülür. Noter, belgede yeminli tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar. Türkiye içindeki kurumlara sunulacak noter onaylı tercümeler için ayrıca apostil gerekmez. Apostil şerhi, yalnızca belgenin yurt dışında kullanılması gerektiğinde alınır.

Türkiye’de belge türüne göre apostil makamları

Türkiye, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Belgenizi götüreceğiniz ülkenin bu sözleşmeye taraf olup olmadığını Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın (HCCH) güncel taraf listesinden kontrol edebilirsiniz. Hedef ülke sözleşmeye tarafsa, Türkiye’de apostil verecek makam belgenin niteliğine göre ayrılır.

Nüfus kayıt örneği veya diploma gibi idari belgelerin asılları için apostil makamı valilik veya kaymakamlıktır. Vekâletname, imza onayı ve noter onaylı tercüme işlemleri gibi her türlü noterlik işleminde de apostil şerhini valilik veya kaymakamlık verir. Noterlik işlemlerine ilişkin apostil onayını, Türkiye’deki herhangi bir il veya ilçenin valiliğinden ya da kaymakamlığından alabilirsiniz.

Mahkeme kararı veya adli sicil kaydı gibi adli belgelerin aslına apostil şerhini ise ağır ceza mahkemelerinin bulunduğu merkezlerdeki adalet komisyonu başkanlığı verir. Ancak bu adli belgenin tercümesini yaptırıp noterde onaylattığınızda, ortaya çıkan belge artık bir noterlik işlemi sayılır. Bu nedenle adli belgenin noter onaylı tercümesi için apostil şerhini adalet komisyonu başkanlığından değil, valilik veya kaymakamlıktan almanız gerekir.

Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkeler için konsolosluk tasdiki

Belgenizi kullanacağınız ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf değilse apostil şerhi geçerli olmaz ve konsolosluk tasdik zinciri uygulanır. Bu süreçte işlem sırası adım adım ilerler ve bir önceki makamın onayı olmadan sonraki aşamaya geçilmez.

1. Hedef ülke istiyorsa belge, kabul ettiği dile yeminli tercüman tarafından çevrilir ve imzalanır.
2. Tercümanın kayıtlı bulunduğu noterde imza onayı yaptırılır.
3. Noter onaylı belge, valilik veya kaymakamlık tarafından onaylanır.
4. Valilik veya kaymakamlık onayından sonra belge, Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilir.
5. Son aşamada belge, hedef ülkenin Türkiye’deki büyükelçiliğine veya konsolosluğuna götürülerek tasdik ettirilir.

Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi Ankara’da hizmet verir ve başvuruları randevuyla kabul eder. Üzerinde apostil şerhi bulunan bir belge, Dışişleri Bakanlığı tarafından ayrıca tasdik edilmez; Dışişleri tasdiki yalnızca apostilin geçerli olmadığı durumlarda veya yabancı temsilciliklerin özel prosedürlerinde devreye girer.

Yurt dışından gelen belgelerin Türkiye’de geçerli kılınması

Yabancı bir ülkede düzenlenmiş belgenin Türkiye’deki resmî kurumlarda kullanılabilmesi için belgenin düzenlendiği ülkenin Lahey durumuna göre apostil veya tasdik zinciri tamamlanmalıdır. Belgeyi düzenleyen ülke Lahey Sözleşmesi’ne tarafsa, önce o ülkenin yetkili makamından belgeye apostil şerhi alınır.

Belge Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan bir ülkeden geliyorsa iki yol vardır: o ülkenin makamları ve oradaki Türk temsilciliği (tercümeyi de onaylayabilir) ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve ardından Dışişleri Bakanlığı veya o şehrin valiliği. Belge Türkiye’ye onaysız getirildiyse ikinci yol olan yabancı temsilcilik ve Dışişleri ya da valilik tasdiki izlenebilir. Onaylı olarak Türkiye’ye ulaşan yabancı belge, son aşamada Türkiye’de Türkçeye yeminli tercüme edilir ve noter tarafından onaylanarak kullanıma hazır hâle getirilir.