Yeminli tercüme ile normal tercüme arasındaki fark

Yeminli tercüme ile normal tercüme arasındaki temel fark, çeviriyi yapan kişinin hukuki yetkisi ve belgenin taşıdığı imzadır. Yeminli tercümeyi, bir noterlikte yemin ederek kaydolmuş tercüman yapar, imzalar ve kaşeler. Normal tercümede ise metin hedef dile çevrilir ancak belgeye herhangi bir imza, kaşe veya yemin beyanı eklenmez. Bu nedenle kamu kurumlarına, mahkemelere ve dış temsilciliklere sunacağınız evrakta yeminli tercüme kullanılırken, kişisel okuma veya kurum içi bilgilendirme metinlerinde normal tercüme tercih edilir.

İki tercüme türü arasındaki temel ayrımlar nelerdir?

İki çeviri türü arasındaki ayrım dil bilgisinden ya da metin kalitesinden değil, belgenin resmî geçerlilik koşullarından kaynaklanır. Her iki çeviride de kaynak metin hedef dile eksiksiz aktarılır. Ancak işlemin niteliği belgenin teslim biçimini değiştirir.

Yeminli tercüme, kaynak belgenin dil çiftinde noter önünde yemin etmiş bir tercüman tarafından hazırlanır. Çeviri tamamlandığında tercüman çıktıyı imzalar ve üzerine kendi bilgilerini içeren kaşeyi basar. Bu imza ile tercüman, çevirinin kaynak belgeye uygunluğunu beyan eder. Sürecin işleyişini bütünüyle görmek için yeminli tercüme hizmeti kapsamını inceleyebilirsiniz.

Normal tercüme ise imza ve mühür şartı aranmayan çeviri türüdür. Metin genellikle dijital ortamda teslim edilir. Üzerinde yemin beyanı bulunmadığı için bu belgeler noterliklerde onaylatılamaz ve resmî makamlarda kanıtlayıcı belge yerine geçmez.

Yeminli tercümanın yetkisi ve sorumluluğu

Bir çevirmenin yeminli sıfatı kazanması, dil yeterliliğini kanıtlayan belgelerle bir noterliğe başvurmasına ve noter huzurunda yemin etmesine bağlıdır. Bu işlem sonunda düzenlenen tutanak o noterlikte saklanır. Konuyla ilgili ayrıntıları tercümanın yemin zaptı sürecini anlatan sayfada bulabilirsiniz.

Yeminli tercüman yalnızca yemin zaptının bulunduğu dil çiftinde imzalı belge düzenleyebilir. Attığı imza, çeviri metninin kaynak evrakla aynı anlamı taşıdığını gösterir. Normal tercümede ise böyle bir tutanak ve imza prosedürü uygulanmaz.

Noter onayı ve apostil işlemleri

Pek çok resmî kurum, yeminli tercüman imzasının yanı sıra noter onayı da talep eder. Noter onayı, yalnızca yeminli tercümanın hazırlayıp imzaladığı belgelere verilir. Noter, kendi noterliğinde yemin tutanağı bulunan tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar. Normal tercüme metinlerinde kayıtlı tercüman imzası bulunmadığı için noterlikler bu belgeleri tasdik etmez.

Tercümeyi tercüme bürosunda görev yapan yeminli tercüman hazırlar ve imzalar. Ancak tercüme bürosu noter onayı veya apostil şerhi vermez; bu işlemleri ilgili makamlar yürütür.

Belgeyi Türkiye içindeki bir kuruma verecekseniz noter onaylı tercümeye ayrıca apostil gerekmez. Apostil şerhi, belgenin Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf olan yabancı bir ülkede kullanılması içindir. Türkiye’de noter onaylı tercümeler ile nüfus kaydı ve diploma gibi idari belgeler için apostil makamı valilik veya kaymakamlıktır; noterlik işlemlerinde herhangi bir il veya ilçenin valiliği ya da kaymakamlığına başvurabilirsiniz. Mahkeme kararı veya adli sicil kaydı gibi adli belgelerin aslı için apostil makamı ise adalet komisyonu başkanlığıdır; ancak adli belgenin noter onaylı tercümesi için apostil yine valilik veya kaymakamlıktan alınır.

Hangi durumda hangi tercümeyi seçmelisiniz?

Tercüme siparişi vermeden önce belgenizi teslim edeceğiniz kurumun başvuru kılavuzunu kontrol etmelisiniz. Başvuru şartlarında kaşeli çeviri, noter tasdiki veya apostil ibaresi geçiyorsa doğrudan yeminli tercüme talep etmeniz gerekir. Resmî işlemlerde yeminli tercüme gereken durumları önceden bilmek, yanlış işlem nedeniyle zaman kaybetmenizi önler.

Yeminli tercüme gerektiren başlıca belgeler

Kamu kurumları, üniversiteler, bankalar, mahkemeler ve yabancı ülke temsilcilikleri işlem yaparken belgenin kaynağını doğrulamak ister. Bu kurumlara sunulan aşağıdaki evrak için yeminli tercüme kullanılır:

• Diploma, transkript, öğrenci belgesi ve denklik evrakı
• Nüfus kayıt örneği, doğum belgesi ve evlilik cüzdanı
• Kurum istediğinde pasaport, kimlik kartı ve ikamet izni belgeleri
• Vekâletname, muvafakatname ve imza sirküleri
• Mahkeme kararları, boşanma ilamları ve adli sicil kaydı
• Ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi ve vergi levhası

Normal tercümenin yeterli olduğu metinler

Belgeyi herhangi bir resmî makama sunmayacaksanız, yalnız içeriği anlamak ya da yayınlamak istiyorsanız normal tercüme ihtiyacınızı karşılar. İmza ve onay adımları olmadığı için süreç doğrudan metin teslimiyle tamamlanır. Şu metinlerde normal tercüme tercih edebilirsiniz:

• Şirket içi yazışmalar, e-postalar ve bilgi notları
• Web sitesi içerikleri, ürün katalogları ve tanıtım broşürleri
• Cihaz kullanım kılavuzları ve teknik bakım bültenleri
• Kişisel inceleme amacıyla okunan kitap, rapor ve makale metinleri
• Kurum içi sunumlar ve eğitim materyalleri

Tercüme öncesinde izlemeniz gereken adımlar

Belgelerinizin kabul edilmemesi veya işlemi baştan tekrarlamamak için şu sırayı izleyin:

1. Belgeyi vereceğiniz kurumdan veya büyükelçilikten güncel evrak listesini isteyin; yalnız yeminli tercüman kaşesinin mi yoksa noter onayının mı arandığını netleştirin.
2. Yabancı bir ülkede düzenlenmiş belgeyi Türkiye’de kullanacaksanız, çeviriden önce belgenin aslına o ülkenin yetkili makamından apostil (Lahey dışı ülkelerde oradaki Türk temsilciliği ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Dışişleri/valilik tasdiki) alındığından emin olun.
3. Belgenizi tercüme bürosuna iletirken hedef dili ve onay şartını açıkça belirtin; kişi ve kurum adlarının pasaport veya kimlikteki yazılışını paylaşın.
4. Noter onayı gerekiyorsa, tercümanın imzaladığı belgeyi tercümanın yemin zaptının bulunduğu noterliğe götürerek onaylatın.
5. Belgeyi yurt dışında kullanacaksanız, noter onayından sonra valilik veya kaymakamlıktan apostil şerhi alın; hedef ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse valilik veya kaymakamlık onayının ardından Ankara’daki Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi ve ilgili ülke temsilciliği tasdik adımlarını tamamlayın.