Yeminli tercüman kimdir, nasıl yemin eder?

Yeminli tercüman, bildiği yabancı dili kanıtlayan diploma veya dil belgesiyle bir noterliğe başvurarak noter huzurunda yemin eden ve o noterliğe tercüman olarak kaydolan kişidir. Yemin zabtının imzalanmasıyla birlikte tercüman, çevirdiği belgelerin altına imza ve kaşe atma yetkisi kazanır. Tercümeyi bizzat yeminli tercüman yapar ve imzalar; noter ise yemin tutanağı o noterlikte bulunan tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar. Genel işleyiş hakkında ayrıntılı bilgi için yeminli tercüme ve tercümanlık kapsamı sayfasını inceleyebilirsiniz.

Yeminli tercüman nasıl olunur ve noter yemini nasıl edilir?

Bir tercümanın yeminli sıfatı kazanabilmesi için önce yabancı dil bilgisini belgelemesi gerekir. Adaylar dil bilgisini diploma, dil yeterlilik belgesi veya yabancı dilde eğitim aldıklarını gösteren belgelerle noterliğe sunar; noter, tercümanın dili doğru bildiğine bu belgeler veya başka yollarla kanaat getirir. Türkiye’de merkezi bir yeminli tercümanlık sınavı yerine noterlik nezdinde kayıt sistemi uygulanır.

Noter, sunulan belgeleri ve adayın kimlik bilgilerini inceledikten sonra başvuruyu uygun bulursa yemin töreni düzenler. Aday, noter huzurunda dilini bildiği alanda doğru ve tarafsız çeviri yapacağına dair yemin eder. Bu işlemin ardından yemin zabtı (yemin tutanağı) düzenlenir ve noter ile tercüman tarafından imzalanır. Tutanak o noterliğin dosyasında saklanır.

Önemli bir kural olarak, tercümanın ettiği yemin yalnızca başvuruda bulunduğu noterlik için geçerlidir. Bir tercüman hangi noterlikte yemin zabtı imzaladıysa, hazırladığı çevirilerin noter onayı yalnız o noterlik tarafından yapılabilir. Tercümanlar iş hacimlerine göre birden fazla noterlikte ayrı ayrı yemin ederek kayıt oluşturabilir.

Yeminli tercümanın yetkisi ve sorumluluk sınırı nedir?

Yeminli tercüman, kaynak dildeki metni hedef dile eksiksiz, anlam kayması olmadan ve belge düzenine sadık kalarak aktarmakla yükümlüdür. Çeviri tamamlandığında metnin altına adını, soyadını, kaynak ve hedef dili, tarihi ve kaynak belgenin niteliğini belirten bir şerh düşer. Bu şerhin altını imzaladığında belge yeminli tercüme niteliği kazanır. Standart çevirilerle bu işlem arasındaki ayrımı görmek için yeminli ve normal tercüme farkları yazısına göz atabilirsiniz.

Burada tercüman, tercüme bürosu ve noter arasındaki görev ayrımını doğru bilmeniz işlem sürecinizi kolaylaştırır:

• Yeminli tercüman: Belgeyi tercüme eder, doğruluğunu beyan eder ve çıktıyı imzalar.
• Tercüme bürosu: Belgenizin dil çiftine uygun yeminli tercümanı görevlendirir, metin kontrolünü sağlar ve imzalı tercümeyi size teslim eder; büro noter onayı veya apostil vermez.
• Noter: Tercümenin dil bilgisini veya içeriğini denetlemez; yalnızca belgeyi imzalayan tercümanın kendi noterliğinde yemin zabtı bulunan kişi olduğunu ve imzanın ona ait olduğunu onaylar.

Yeminli tercüme yaptırırken hangi adımları izlemelisiniz?

Belgenizi bir kuruma sunmadan önce alıcı makamın hangi onay düzeyini istediğini öğrenmelisiniz. Bazı kurumlar yalnız yeminli tercümanın kaşe ve imzasını yeterli görürken, pek çok kamu kurumu ve yabancı temsilcilik noter onayı da talep eder. Hangi işlemlerde bu belgenin istendiğini yeminli tercümenin gerektiği durumlar rehberinden kontrol edebilirsiniz.

1. Alıcı kurumun şartlarını kontrol edin

Belgeyi vereceğiniz üniversite, mahkeme, bakanlık veya büyükelçiliğin güncel başvuru kılavuzuna bakın. Büyükelçilikler ve vize başvuru merkezleri belge listelerini değiştirebildiğinden, başvurudan önce ilgili temsilciliğin güncel listesini bizzat kontrol etmelisiniz.

2. Kaynak belgeyi doğru biçimde hazırlayın

Yalnızca yeminli tercüman imzası yeterliyse belgenizin okunaklı bir görüntüsünü Tuna Tercüme’ye iletmeniz yeterlidir. Ancak tercüme sonrasında noter onayı alacaksanız, noterlik asıl belgeyi veya onaylı örneğini görmek isteyebileceği için belgenin aslını yanınızda bulundurmalısınız. Yabancı ülkede düzenlenmiş bir belgeyi Türkiye’de kullanacaksanız, tercümeden önce o ülkenin yetkili makamından apostil (Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkelerde ise o ülke makamları ve Türk temsilciliği ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Dışişleri/valilik onayı) almış olmanız gerekir.

3. Noter onayı ve yurt dışı tasdik işlemlerini tamamlayın

Tercümeniz tamamlanıp yeminli tercüman tarafından imzalandıktan sonra, tercümanın yemin zabtının bulunduğu noterlikte imza onayı yapılır. Türkiye’de kullanılacak noter onaylı tercümeye ayrıca apostil gerekmez; apostil şerhi yalnızca belgenin yurt dışında kullanılması içindir.

Belgenizi Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf bir ülkede kullanacaksanız apostil almanız gerekir. Bir ülkenin sözleşmeye taraf olup olmadığını Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın (HCCH) güncel taraf listesinden kontrol edebilirsiniz. Türkiye’de noter onaylı tercümeler ve idari belgeler (nüfus kaydı, diploma gibi) için apostil makamı herhangi bir il veya ilçenin valiliği ya da kaymakamlığıdır. Mahkeme kararı veya adli sicil kaydı gibi adli belgelerin aslı için apostil makamı adalet komisyonu başkanlığıdır; ancak adli belgenin noter onaylı tercümesi için apostili yine vali veya kaymakam verir.

Belgenizi Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan bir ülkede kullanacaksanız işlem sırası farklıdır. Önce belgenin hedef dile yeminli tercümesi ve noter onayı yapılır, ardından valilik veya kaymakamlık onayı alınır. Daha sonra Ankara’da bulunan ve randevuyla çalışan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi’nde tasdik işlemi gerçekleştirilir ve son olarak hedef ülkenin temsilciliğinin tasdiki alınır. Apostil şerhi taşıyan belgeler ise Dışişleri Bakanlığınca ayrıca tasdik edilmez.