Transkript (not çizelgesi) tercümesi

Transkript (not çizelgesi) tercümesi, lise veya üniversite öğreniminiz boyunca aldığınız dersleri, kredi saatlerini, dönemlik ve genel not ortalamalarınızı gösteren belgenin yeminli tercüman tarafından hedef dile çevrilip imzalanması işlemidir. Yurt dışındaki bir üniversiteye lisans veya yüksek lisans başvurusu yaparken, öğrenci değişim programlarına katılırken ya da yabancı bir ülkede diploma denkliği talep ederken bu belgeyi sunmanız gerekir. Yabancı bir okuldan mezun olup Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş veya denklik başvurusu yaptığınızda da transkriptinizin Türkçeye çevrilmesi istenir.

Transkript nedir ve hangi başvurularda kullanılır?

Transkript, öğrencinin akademik geçmişini dönem bazında ayrıntılı olarak belgeleyen çizelgedir. Okul idaresi veya öğrenci işleri birimi tarafından düzenlenir; ders kodlarını, zorunlu ve seçmeli ders adlarını, yerel kredileri, AKTS (ECTS) karşılıklarını ve başarı notlarını içerir. Başvuru yapılan kurum, adayın yalnızca mezun olup olmadığını değil, hangi dersleri hangi içerik ve başarı düzeyiyle tamamladığını bu belge üzerinden değerlendirir.

Yükseköğretim başvurularında not çizelgesi tek başına yeterli olmayabilir ve çoğu zaman mezuniyet diplomasının tercümesi ile birlikte aynı dosyada sunulur. Henüz mezun olmayan lise veya ara sınıf öğrencilerinin yurt dışı nakil işlemlerinde ise dönem sonu notlarını gösteren karne ve öğrenim belgesi çevirisi talep edilebilir. Hangi belgelerin dosyaya ekleneceğini başvuracağınız okulun veya vize başvuru merkezinin güncel duyurularından kontrol etmelisiniz.

• Yurt dışı lisans ve lisansüstü başvuruları: Kabul komiteleri ders içeriklerinizi ve ağırlıklı genel not ortalamanızı (AGNO/GPA) bu çizelgeyle inceler.
• Erasmus ve değişim programları: Gideceğiniz kurumda saydıracağınız derslerin kredi uyumu transkript üzerinden denetlenir.
• Diploma denkliği ve yatay geçiş: YÖK veya yabancı denklik makamları, alınan toplam kredi ve ders saatlerini kendi ölçütleriyle karşılaştırır.
• Burs ve vize dosyaları: Konsolosluklar ve burs kurumları, öğrencinin aktif öğrencilik durumunu ve akademik başarısını doğrulamak için onaylı tercüme ister.

Tercüme sürecinde dikkat edilen teknik ayrıntılar

Not çizelgeleri çok sayıda sütun, kısaltma ve sayısal veri barındırır. Tercüme sırasında sayfa düzeninin korunması, inceleme yapan yetkilinin orijinal belge ile çeviriyi satır satır eşleştirebilmesi açısından belirleyicidir. Yeminli tercüman, tablo yapısını bozmadan her dönemi ve ders satırını orijinal sırasıyla hedef dile aktarır.

Ders adları ve üniversite terimleri

Üniversiteniz belgenin İngilizce kopyasını da düzenlemişse veya kurumun kataloglarında standart yabancı ders adları yer alıyorsa, tercümede bu yerleşik adlandırmalarla tutarlılık sağlanır. Özel adlar, kişi adları, fakülte ve bölüm unvanları belgedeki imlasıyla korunur. Ders kodları (örneğin MAT101) çevrilmez, olduğu gibi bırakılır.

Not ölçeği, krediler ve ortalamalar

Ülkeler ve üniversiteler arasında dörtlük, yüzlük veya harf notuna dayalı farklı değerlendirme sistemleri bulunur. Yeminli tercüman, belgedeki harf notlarını (AA, BA, CC gibi) veya rakamsal ortalamaları kendi inisiyatifiyle hedef ülkenin sistemine dönüştürmez; verileri orijinal haliyle yazar. Bunun yerine transkriptin arka yüzünde veya alt bilgisinde yer alan not değerlendirme ölçeği (grading scale) ve kredi açıklamaları eksiksiz çevrilir. Böylece alıcı kurum, notlarınızın ne anlama geldiğini resmi açıklama üzerinden hesaplar.

Mühür, imza ve karekod bilgileri

Basılı transkriptlerdeki öğrenci işleri mührü, dekanlık kaşesi ve yetkili imzaları çeviri metninde köşeli parantez içinde belirtilir. E-Devlet veya üniversitelerin elektronik belge yönetim sistemlerinden alınan barkodlu ve karekodlu (QR kodlu) belgelerde ise doğrulama kodu, doğrulama bağlantısı ve elektronik imza ibareleri tercümeye eksiksiz geçirilir.

Türkiye’de ve yurt dışında kullanım için onay sırası

Tercüme bürosu yalnızca yeminli tercüman aracılığıyla çeviri hizmetini sunar; noter onayı, apostil veya konsolosluk tasdiki vermez. Belgenizin resmî geçerlilik kazanması için kullanım ülkesine göre aşağıdaki onay zincirini izlemeniz gerekir.

Türkiye’den alınan transkriptin yurt dışında kullanılması

Belgenizi Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf bir ülkedeki kuruma verecekseniz, önce yeminli tercüman çeviriyi yapar ve imzalar. Ardından noter onaylı tercüme işlemleri kapsamında noter, yeminli tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar. Noter onayından sonra herhangi bir il veya ilçenin valiliği ya da kaymakamlığına başvurarak apostil şerhi alabilirsiniz. İdari belgelerin ve noterlik işlemlerinin apostil makamı valilik ve kaymakamlıklardır. Gideceğiniz ülkenin Lahey Sözleşmesi’ne taraf olup olmadığını HCCH’nin (Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı) güncel taraf listesinden kontrol etmelisiniz.

Hedef ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse onay sırası değişir. Belgenin yeminli tercümesi ve noter onayından sonra valilik veya kaymakamlık onayı alınır. Ardından Ankara’da bulunan ve randevuyla çalışan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi belgenizi tasdik eder. Son adımda hedef ülkenin Türkiye’deki büyükelçiliği veya konsolosluğu tasdik işlemini tamamlar. Apostil şerhi taşıyan belgeler Dışişleri Bakanlığınca ayrıca tasdik edilmez.

Yabancı ülkeden alınan transkriptin Türkiye’de kullanılması

Yurt dışındaki bir okuldan aldığınız not çizelgesini Türkiye’deki bir üniversiteye veya kuruma sunacaksanız, onay sürecini belgeyi aldığınız ülkede başlatmalısınız. Belgeyi düzenleyen ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf olsa da apostil şartı kuruma göre değişir; YÖK genel listesinde apostil aranmaz, yalnız bazı ülkelerin (ör. Bulgaristan, Ukrayna) belgelerinde istenir. Kurum tasdik istiyorsa ve ülke sözleşmeye taraf değilse, oradaki Türk temsilciliği ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve ardından Dışişleri Bakanlığı veya valilik yolu izlenir. Belge Türkiye’ye geldikten sonra Türkçeye yeminli tercümesi yapılır ve noterden onaylatılır. Türkiye’de kullanılacak noter onaylı tercümeye ayrıca apostil gerekmez.