Diploma tercümesi

Diploma tercümesi, bir eğitim kurumundan aldığınız mezuniyet belgesinin hedef dilde yeminli tercüman tarafından çevrilip imzalanması işlemidir. Yurt dışında yüksek lisans, doktora, çalışma izni veya mesleki denklik başvurusu yaparken mezuniyetinizi kanıtlamak için bu çeviriye ihtiyaç duyarsınız. Yabancı bir ülkedeki üniversiteden mezun olup Türkiye’de denklik ya da işe giriş başvurusu yaptığınızda da diplomanızın Türkçe tercümesi istenir.

Diploma tercümesi nedir ve hangi başvurularda kullanılır?

Diploma; ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora düzeyindeki bir öğretim programını başarıyla tamamladığınızı gösteren idari bir belgedir. Yükseköğretim belgelerinin yanı sıra ortaöğretim kurumlarından alınan lise mezuniyet belgelerinin tercümesi de yurt dışı üniversite kabullerinde ilk aşamada talep edilir. Başvuru yaptığınız kurum, eğitim geçmişinizi kendi ülkesinin resmi dilinde incelemek ister.

Diploma çevirisinin sıkça talep edildiği başlıca kurum ve işlemler şunlardır:

• Yurt dışındaki üniversitelerin lisansüstü, doktora ve araştırmacı kabul komisyonları
• Çalışma vizesi, nitelikli göçmenlik ve oturum izni başvurularını değerlendiren konsolosluklar
• Yabancı ülkelerdeki meslek odaları, bakanlıklar ve denklik (tanıma) kurumları
• Türkiye’de Yükseköğretim Kurulu (YÖK) denklik başvuruları ve uluslararası şirketlerin insan kaynakları birimleri
• Uluslararası burs programları ve değişim projeleri koordinatörlükleri

Üniversiteler çoğu zaman tek başına diplomayı yeterli görmez; aldığınız dersleri, kredi saatlerini ve mezuniyet sistemini ayrıntılı biçimde incelemek için diploma eki belgelerinin çevirisi ile transkript tercümesini de aynı başvuru dosyasında ister.

Diploma tercümesinde dikkat edilmesi gereken unsurlar

Diplomalar yalnızca metinden oluşan düz belgeler değildir; üzerinde kurum mühürleri, ıslak veya elektronik imzalar, soğuk damgalar, diploma numaraları ve doğrulama kodları yer alır. Tercüme sırasında bu öğelerin eksiksiz aktarılması, başvurunuzun kabulü açısından belirleyicidir.

Kişisel bilgiler ve kurum adlarının tutarlılığı

Diplomada geçen adınız, soyadınız, doğum tarihiniz ve doğum yeriniz pasaportunuzdaki veya kimliğinizdeki yazılışla birebir örtüşmelidir. Türkçe karakter içeren özel adlar çeviri metnine aktarılırken kimlik belgesindeki harf dizilimi korunur. Mezun olduğunuz üniversitenin, fakültenin ve bölümün adı rastgele çevrilmez; kurumun uluslararası yazışmalarda ve kendi resmi sisteminde kullandığı karşılık esas alınır.

Mühür, imza ve karekod bilgileri

Belge üzerindeki rektör, dekan veya okul müdürü imzaları, unvanlarıyla birlikte çeviri metninde belirtilir. Soğuk damga ve resmi mühürlerin içinde yazan ibareler parantez içinde hedef dile aktarılır. Eğer e-Devlet üzerinden alınmış karekodlu (barkodlu) bir mezuniyet belgesi veya yeni tip diploma kullanıyorsanız, belgenin alt kısmındaki doğrulama kodu ve doğrulama adresi tercüme sayfasında aynı konum ve içerikle gösterilir.

Derece ve unvan karşılıkları

Onur derecesi, yüksek onur derecesi veya mühendislik ve tıp gibi mesleki unvanlar hedef ülkenin eğitim sisteminde yanlış anlaşılmaya yol açmayacak şekilde çevrilir. Gerektiğinde diplomanın özgün dilindeki unvan parantez içinde korunarak açıklama eklenir.

Türkiye’de düzenlenen diplomanın yurt dışında kullanımı ve onay sırası

Türkiye’deki bir okuldan aldığınız diplomayı yurt dışındaki bir kuruma sunacaksanız, onay zinciri belgenin gideceği ülkenin Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf olup olmadığına göre değişir. Bir ülkenin bu sözleşmeye taraf olup olmadığını Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın (HCCH) güncel taraf listesinden kontrol edebilirsiniz.

Sözleşmeye taraf olan bir ülke için izlemeniz gereken sıra şöyledir:

1. Diplomanın aslı veya e-Devlet doğrulamalı çıktısı üzerinden hedef dile çeviri yapılır; tercümeyi ilgili noterlikte yemin zaptı bulunan tercüman imzalar.
2. Hazırlanan çeviri için noter onaylı çeviri işlemleri kapsamında notere başvurulur; noter, tercümanın kimliğini gösteren bir şerh düşerek tercümeyi tasdik eder.
3. Noter onaylı diploma tercümesine apostil şerhi almak için herhangi bir il veya ilçenin valiliğine ya da kaymakamlığına başvurulur.

Tercüme bürosu noter onayı ya da apostil vermez; bu işlemler doğrudan noterlikler ve mülki idare makamları tarafından yürütülür. İdari bir belge olan diplomanın aslına veya noter onaylı tercümesine apostili valilik ya da kaymakamlık düzenler. Eğer diplomanızı Türkiye sınırları içindeki bir kuruma sunacaksanız noter onayı yeterlidir; yurt içi işlemlerde ayrıca apostil alınmaz.

Hedef ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse, yeminli tercüme, noter onayı ve valilik veya kaymakamlık onayının ardından Ankara’da randevuyla çalışan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi’nde tasdik işlemi yapılır. Son aşamada ise belgenin kullanılacağı ülkenin Türkiye’deki büyükelçiliği veya konsolosluğu belgeyi onaylar. Üzerinde apostil şerhi bulunan bir diploma tercümesi Dışişleri Bakanlığı tarafından ayrıca tasdik edilmez.

Yabancı ülkeden alınan diplomanın Türkiye’de kullanımı

Yurt dışındaki bir eğitim kurumundan aldığınız diplomayı Türkiye’de YÖK denkliği, üniversite kaydı veya çalışma izni için kullanacaksanız önce kurumun belge listesini inceleyin. YÖK genel listede apostil istemez, yalnız Bulgaristan ve Ukrayna gibi bazı ülkeler için ister; MEB denkliğinde ise apostilli diploma istenir. Tasdik istendiğinde belge Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan bir ülkeden alındıysa, o ülke makamları ve oradaki Türk temsilciliği ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve ardından Dışişleri veya valilik tarafından tasdik edilir.

Bu yurt dışı onayları tamamlandıktan sonra diploma Türkiye’ye getirilir. Belge, üzerindeki apostil veya konsolosluk tasdik şerhleriyle birlikte yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve ardından Türkiye’deki bir noterlikte onaylatılır. Büyükelçilikler ve resmi kurumlar başvuru koşullarını güncelleyebildiğinden, işlem öncesinde ilgili kurumun güncel belge listesini incelemeniz önerilir.