Geçici mezuniyet belgesi tercümesi

Geçici mezuniyet belgesi tercümesi, üniversite veya lise eğitimini tamamlayan ancak asıl diploması henüz basılmamış kişilerin mezuniyetlerini yabancı kurumlara kanıtlamak için yaptırdığı yeminli çeviri işlemidir. Yurt dışındaki üniversite kabullerinde, çalışma izni başvurularında, vize işlemlerinde ve yabancı işverenlere yapılan başvurularda bu çeviri kullanılır. Asıl diploma hazır olduğunda asıl diplomanın çevirisi için de aynı resmî prosedürler uygulanır.

Geçici mezuniyet belgesi nedir ve nerede kullanılır?

Mezuniyet işlemleriniz tamamlandığında eğitim kurumunuz, diploma basım süreci bitene kadar size geçici mezuniyet belgesi verir. Bu belge Türkiye’de yükseköğretim kurumlarından ıslak imzalı olarak alınabildiği gibi e-Devlet kapısı üzerinden karekodlu ve barkodlu biçimde de oluşturulabilir. Asıl diploma düzenlenene kadar hukuki açıdan diploma yerine geçer ve mezuniyet tarihinizi, fakültenizi, bölümünüzü ve varsa diploma notunuzu gösterir.

Yeni mezunlar zaman kaybetmeden yüksek lisans, doktora veya yurt dışı iş başvurusu yapmak istediğinde bu belgeyi hedef ülkenin diline çevirtir. Başvuru yapacağınız yabancı üniversite, konsolosluk veya meslek odası, mezuniyet bilginizi kendi dilinde görmek ve belgenin gerçekliğini doğrulamak ister. Türkiye içindeki yabancı sermayeli şirketler veya uluslararası burs kurumları da başvuru dosyasında bu belgenin yeminli tercümesini talep edebilir.

Tercümede nelere dikkat edilir?

Akademik belgelerin çevirisinde bilginin doğruluğu kadar biçimsel unsurların eksiksiz aktarılması da şarttır. Yeminli tercüman metni çevirirken belgenin üzerindeki her detayı hedef dile taşır ve aşağıdaki unsurları tek tek kontrol eder:

• Kişi ve kurum adları: Belgedeki adınız, soyadınız, doğum tarihiniz ve kimlik numaranız pasaportunuzdaki yazılışla birebir uyuşmalıdır. Üniversite, fakülte ve bölüm adları, kurumun uluslararası yazışmalarda kullandığı karşılıklar dikkate alınarak çevrilir; ancak özel isim niteliğindeki kurum adları parantez içinde özgün haliyle de korunur.
• Mühür, kaşe ve imzalar: Okuldan alınan fiziksel belgelerde dekanlık, rektörlük veya öğrenci işleri mührü ile yetkililerin imzaları bulunur. Çeviri metninde bu mühürlerin içindeki yazılar ve imzaların kime ait olduğu açıkça belirtilir.
• Karekod ve doğrulama kodu: e-Devlet üzerinden alınan mezuniyet belgelerinde belgenin doğruluğunu teyit eden bir karekod ve barkod numarası yer alır. Tercüme metnine bu doğrulama kodları ve belgenin elektronik ortamda imzalandığını belirten dipnotlar olduğu gibi aktarılır.
• Mezuniyet derecesi ve tarihler: Kayıt tarihi, mezuniyet tarihi ve genel not ortalaması hedef ülkenin tarih ve sayı yazım kurallarına karışıklık yaratmayacak şekilde yazılır; not sistemine müdahale edilmez ve dönüştürme yapılmaz.

Türkiye’de ve yurt dışında kullanım için doğru onay sırası

Çevirinin hangi makamlarda onaylanacağı, belgeyi sunacağınız ülkeye ve kuruma göre değişir. Tercüme bürosu yalnız yeminli tercüman eliyle çeviri hizmeti sunar; noter onayı, apostil veya konsolosluk tasdiki vermez. Bu onayları ilgili resmî makamlardan sizin almanız gerekir.

Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde kullanım

Türkiye, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Belgeyi sunacağınız ülke de bu sözleşmeye tarafsa işlem sırası şöyledir: Önce yeminli tercüman belgeyi hedef dile çevirir ve imzalar. Ardından tercümanın kayıtlı olduğu noterlikte noter onaylı tercüme süreci tamamlanır; noter, yeminli tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar. Son adımda, noter onaylı tercümeye herhangi bir il veya ilçenin valiliği ya da kaymakamlığından apostil şerhi alınır. İdari bir belge olan mezuniyet belgesinin aslına da apostil gerekiyorsa bu işlemi yine valilik veya kaymakamlık yapar. Belgeyi göndereceğiniz ülkenin sözleşmeye taraf olup olmadığını Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın (HCCH) güncel taraf listesinden kontrol edebilirsiniz.

Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkelerde kullanım

Hedef ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf değilse apostil geçerli olmaz ve ikili tasdik zinciri uygulanır. Sırasıyla belgeye hedef dile yeminli tercüme yapılır, noter onayı alınır ve ardından valilik veya kaymakamlık onayı tamamlanır. Bu aşamadan sonra belge Ankara’da bulunan ve randevuyla çalışan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Tasdik Birimi tarafından tasdik edilir. Son olarak hedef ülkenin Türkiye’deki büyükelçiliği veya konsolosluğu belgeyi onaylar. Apostil şerhi taşıyan bir belge Dışişleri Bakanlığınca ayrıca tasdik edilmez.

Yabancı ülkeden alınan belgenin Türkiye’de kullanımı

Yurt dışındaki bir üniversiteden aldığınız geçici mezuniyet belgesini Türkiye’deki bir kuruma sunacaksanız kurumun istediği onayı öğrenin; YÖK’ün genel listesi apostil istemez, yalnız Bulgaristan ve Ukrayna gibi ülkeye özgü durumlarda arar. Belge Lahey dışı bir ülkeden alınmışsa, kurum istediğinde ya o ülkenin makamları ve oradaki Türk temsilciliği ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve ardından Dışişleri Bakanlığı veya valilik onayı alınır. Türkiye’ye getirilen bu onaylı belge Türkçeye yeminli tercüman tarafından çevrilir ve noterde onaylatılır. Türkiye’de kullanılacak noter onaylı tercümeye ayrıca apostil alınmaz.

Başvuru öncesi hazırlık ve teslim edilecek belgeler

İşlemlere başlamadan önce belgeyi vereceğiniz üniversitenin, işverenin veya vize başvuru merkezinin güncel belge listesini mutlaka inceleyin. Büyükelçilikler ve eğitim kurumları kabul şartlarını değiştirebilir; bazı kurumlar yalnız yeminli tercüman kaşeli çeviriyi kabul ederken bazıları noter ve apostil şartı arar. Kurumun e-Devlet çıktısını mı yoksa okuldan alınmış ıslak imzalı asıl belgeyi mi istediğini önceden öğrenmeniz, evrakı noter işlemine hazırlama adımlarını doğru planlamanızı sağlar. Tercüme için başvururken belgenin okunaklı aslını veya doğrulama kodu açıkça görünen e-Devlet PDF dosyasını, ayrıca ad ve soyadı kontrolü için pasaport bilginizi tercümana iletmeniz yeterlidir.