Yurt dışında evlenip Türkiye’ye dönenlerin sık yaşadığı belge sorunları

Yurt dışında nikâh işlemlerinizi tamamlayıp Türkiye’ye döndüğünüzde, evliliğinizi nüfus kütüğüne kaydettirmek ve aile birliğine bağlı resmî işlemleri başlatmak istersiniz. Bu süreçte karşılaşılan temel engel, yabancı ülkeden alınan evlilik belgesinin orijinal tasdik zinciri tamamlanmadan Türkiye’ye getirilmesi ve çeviri sırasının yanlış kurgulanmasıdır.

Yurt dışında evlenip Türkiye’ye dönenlerin apostil ve tasdik sırasında yaptığı hatalar

Türkiye’ye dönüş hazırlığı yaparken yapılan yaygın hata, yabancı makamın verdiği evlilik cüzdanını veya kayıt örneğini olduğu gibi çantaya koyup ülkeye gelmektir. Yabancı evlilik belgesinde sözleşme kapsamındaki çok dilli belge muafiyeti yoksa, ülke durumuna göre apostil veya konsolosluk tasdiki gerekir. Evliliğin gerçekleştiği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf değilse, belge ya o ülkenin yetkili makamları ve oradaki Türk dış temsilciliğince ya da o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve ardından Dışişleri Bakanlığı veya ilgili valilikçe onaylanır. Hangi ülkenin bu sözleşmeye dahil olduğunu Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı (HCCH) tarafından yayımlanan güncel taraf listesinden kontrol edebilirsiniz.

Ülkeye döndükten sonra apostilsiz bir belgeyi tercüme ettirmeye çalıştığınızda süreç tıkanır. Türkiye’deki valilik veya kaymakamlıklar yabancı bir ülkenin düzenlediği belgenin aslına apostil basamaz. Bu durumda belgenin düzenlendiği ülkeden apostil temin etme imkânını veya uygun konsolosluk tasdik yolunu araştırmalısınız; Türkiye’deki yabancı temsilcilik üzerinden tasdik seçeneği de bulunabilir. Yurt dışından ayrılmadan önce evlilik kayıt örneği, eşinizin doğum belgesi ve medeni hâl belgesi gibi tüm evrakların tasdik şerhlerini eksiksiz tamamlamalısınız.

Yurt dışında evlilik belgelerinde kimlik ve harf uyuşmazlıkları

Evlilik tescili sırasında nüfus müdürlüklerinde sorun çıkaran bir diğer konu, yabancı belgelerdeki isim ve soyadı yazımlarıdır. Türk alfabesinde bulunan ç, ğ, ı, ö, ş, ü gibi harfler yabancı ülke kayıtlarına çoğu zaman farklı harf dizileriyle veya noktasız biçimde geçer. Ayrıca bazı ülkelerde evlilik sonrasında eşlerin soyadı değişikliği belgenin arka yüzüne veya ayrı bir şerh alanına işlenir.

Yeminli tercüman, kaynak belgede ne yazıyorsa onu birebir Türkçeye aktarmakla yükümlüdür; belgedeki harf hatasını kendi inisiyatifiyle düzeltemez. Bu nedenle evlilik tescili evraklarının çevirisi öncesinde pasaportunuzdaki, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartınızdaki ve yabancı evlilik belgesindeki ad, soyadı, doğum yeri ile doğum tarihi bilgilerini satır satır karşılaştırmalısınız. Eğer yabancı makamın belgesinde açık bir maddi hata varsa, Türkiye’ye dönmeden önce ilgili belediye veya nüfus idaresinden düzeltilmiş nüsha talep etmeniz işinizi kolaylaştırır.

• Çok dilli belgelerin kontrolü: Bazı ülkeler uluslararası çok dilli evlilik kayıt örneği düzenler; başvuru yapacağınız nüfus müdürlüğünün bu formu doğrudan kabul edip etmediğini önceden teyit edin.
• Ek sayfaların kontrolü: Belgenin arkasındaki apostil şerhi, kayıt numarası ve görevli memur imzalarının eksiksiz olduğu başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.
• Eşin yabancı uyruklu olması: Eşiniz yabancı ülke vatandaşıysa, evlilik belgesinin yanında doğum belgesi ve bekârlık belgesinin de tasdikli asılları istenebilir.

Türkiye’ye dönüş sonrası evlilik belgelerinin tercüme ve noter süreci

Tasdik zinciri tamamlanmış yabancı belgelerinizi Türkiye’ye getirdiğinizde ikinci aşama Türkçeye çeviri ve noter onayıdır. Belgeleriniz hedef dilde uzman, noterlikte yemin zaptı bulunan bir yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve imzalanır. Çeviri tamamlandıktan sonra noter tasdikli tercüme işlemleri kapsamında tercümanın kayıtlı olduğu noterlikte imza onayı yapılır. Noter bu aşamada çeviriyi yapan yeminli tercümanın kimliğini ve adresini gösteren bir şerh düşerek çevirme işlemini tamamlar. Tercüme bürosu noter onayı veya apostil vermez; noter onayını noterlik, apostili ise belgenin niteliğine göre yetkili mülki veya adli makam düzenler.

Okurların sıkça yanıldığı bir diğer nokta, Türkiye’de noter onayı yapılan Türkçe çeviriye tekrar valilik veya kaymakamlıktan apostil almaya çalışmaktır. Türkiye’deki bir nüfus müdürlüğüne, göç idaresine veya mahkemeye sunacağınız noter onaylı tercümeye Türkiye’de ayrıca apostil gerekmez. Apostil şerhi, bir ülkede düzenlenen belgenin başka bir sözleşmeci ülkede sunulması için alınır; Türkiye’de hazırlanan tercümenin Türkiye içindeki kullanımı için gerekmez. Bu süreçte noter tasdikinin belgeye sağladığı geçerlilik sayesinde evrakınız doğrudan Türkiye’deki resmî makamlara sunulmaya hazır hâle gelir.

Dönüş öncesi ve sonrası için belge hazırlık planı

Türkiye’ye döndükten sonra evlilik tescili, ikamet izni başvurusu veya soyadı değişikliği gibi işlemler birbiriyle bağlantılı ilerler. Aynı belgenin birden fazla kurumda istenmesi ihtimaline karşı, yurt dışından ayrılırken evlilik belgesinin apostilli aslından iki nüsha almanız yararlı olur. Türkiye’de tercüme yaptırırken de hangi kurumlara başvuru yapacağınızı önceden belirleyerek tercüme nüsha sayısını buna göre planlayabilirsiniz. Başvuru yapacağınız nüfus müdürlüğünün veya il göç idaresinin güncel evrak listesini işlem öncesinde ilgili kurumun resmî kaynağından kontrol etmeniz, eksik belge nedeniyle yaşanacak zaman kaybını önler.